BTW staat voor belasting over de toegevoegde waarde. Bijna iedereen betaalt het dagelijks, want het zit verwerkt in de prijs van vrijwel alles wat je koopt. Toch weet lang niet iedereen precies hoe het systeem werkt. Of je nu iets koopt in een winkel, een dienst afneemt of zelf een bedrijfje runt, de omzetbelasting raakt je op de een of andere manier. In deze blog lees je hoe het systeem in elkaar zit, wat de tarieven zijn en wat je als ondernemer moet regelen.
Hoe de omzetbelasting werkt in Nederland
De overheid heft belasting op producten en diensten. Dit gaat via een percentage dat bovenop de netto prijs komt. Als jij een broek koopt voor 24,20 euro, zit daar een deel belasting in dat naar de Belastingdienst gaat. De winkelier int dat bedrag namens de overheid en draagt het later af. Consumenten merken dit niet direct, maar ondernemers hebben er veel meer mee te maken. Zij brengen het tarief in rekening bij hun klanten en betalen zelf ook omzetbelasting over hun inkopen. Het verschil tussen wat ze ontvangen en wat ze betalen, dragen zij af aan de Belastingdienst. Dit systeem zorgt ervoor dat belasting stap voor stap wordt afgedragen in de hele keten, van producent tot eindgebruiker.
De drie tarieven die in Nederland gelden
In Nederland zijn drie tarieven van kracht. Het hoge tarief is 21 procent en geldt voor de meeste producten en diensten, zoals kleding, elektronica en kappersdiensten. Het lage tarief van 9 procent geldt voor dagelijkse basisbehoeften, zoals voedsel, boeken, medicijnen en toegangskaartjes voor musea of bioscopen. Naast deze twee is er ook een nultarief van 0 procent. Dat tarief geldt bijvoorbeeld voor goederen die worden geëxporteerd naar landen buiten de Europese Unie. Het nultarief betekent niet dat er geen belasting van toepassing is, maar dat het percentage op nul staat. Sommige sectoren zijn volledig vrijgesteld van omzetbelasting, zoals de gezondheidszorg, het onderwijs en bepaalde financiële diensten. Vrijgesteld zijn is iets anders dan het nultarief, want vrijgestelde ondernemers mogen de belasting op hun inkopen ook niet terugvragen.
Het btw-nummer en wat je daarmee doet
Wanneer je een bedrijf start in Nederland, krijg je van de Belastingdienst automatisch een btw-nummer. Dit bestaat uit twee nummers: het btw-identificatienummer en het omzetbelastingnummer. Het btw-identificatienummer gebruik je op facturen aan klanten, ook wel het btw-id genoemd. Voor eenmanszaken ziet dit nummer eruit als NL gevolgd door negen cijfers, de letter B en nog twee cijfers. Je burgerservicenummer zit hier niet meer in verwerkt, wat goed is voor je privacy. Het omzetbelastingnummer gebruik je voor de communicatie met de Belastingdienst zelf, bijvoorbeeld bij het indienen van je aangifte. Beide nummers zijn nodig om correct te kunnen factureren en aangifte te doen. Zet je het verkeerde nummer op een factuur, dan kan dat voor problemen zorgen bij de verrekening van de omzetbelasting.
Aangifte doen en de kleine ondernemersregeling
Als ondernemer ben je verplicht om regelmatig aangifte te doen bij de Belastingdienst. Dit doe je via het online portaal Mijn Belastingdienst Zakelijk. De meeste ondernemers doen dit per kwartaal, maar afhankelijk van de omvang van je bedrijf kan dit ook maandelijks of jaarlijks zijn. Bij de aangifte geef je aan hoeveel omzetbelasting je hebt ontvangen van klanten en hoeveel je zelf hebt betaald aan leveranciers. Het verschil betaal je aan de Belastingdienst of je krijgt het terug. Voor kleine ondernemers bestaat de kleine ondernemersregeling, ook wel de KOR genoemd. Met de KOR ben je vrijgesteld van omzetbelasting als je jaarlijkse omzet onder de 20.000 euro blijft. Dat scheelt administratiewerk, maar je mag dan ook de belasting op je inkopen niet meer terugvragen. Het is daarom slim om goed na te rekenen of de KOR voor jouw situatie voordelig uitpakt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen het btw-id en het omzetbelastingnummer?
Het btw-identificatienummer, ook wel btw-id, gebruik je op facturen die je naar klanten stuurt. Het omzetbelastingnummer gebruik je bij contact met de Belastingdienst, bijvoorbeeld als je aangifte doet. Beide nummers krijg je automatisch als je je inschrijft als ondernemer.
Moet ik als zzp’er altijd omzetbelasting in rekening brengen?
Als zzp’er breng je in de meeste gevallen omzetbelasting in rekening aan je klanten. Werk je in een vrijgestelde sector, zoals onderwijs of zorg, dan geldt die verplichting niet. Heb je een jaaromzet onder de 20.000 euro, dan kun je de kleine ondernemersregeling aanvragen en ben je ook vrijgesteld.
Kan ik de omzetbelasting op mijn zakelijke aankopen terugkrijgen?
Ja, als je ondernemer bent en niet onder een vrijstelling valt, mag je de belasting die je betaalt op zakelijke inkopen aftrekken van het bedrag dat je ontvangt van klanten. Dit heet voorbelasting. Alleen de belasting over privéaankopen mag je niet terugvragen.
Wat gebeurt er als ik te laat aangifte doe?
Als je de aangifte te laat indient of te laat betaalt, kan de Belastingdienst een boete opleggen. Die boete kan oplopen naarmate de vertraging groter is. Bij structurele problemen met betalen kun je contact opnemen met de Belastingdienst om een betalingsregeling te treffen.