Eigen vermogen vormt de basis van een organisatie
Eigen vermogen is het geld dat een organisatie of bedrijf zelf heeft en niet hoeft terug te betalen. Dit is geld dat niet is geleend bij een bank of een andere partij. Je vindt het bedrag aan kapitaal terug op de balans, meestal aan de rechterkant onder het kopje passiva. Eigen vermogen kan bestaan uit geld dat als startkapitaal in het bedrijf is gestoken, winsten die zijn overgehouden na een boekjaar, of extra bedragen die later aan het bedrijf zijn toegevoegd. Dit geld fungeert als een buffer die gebruikt kan worden om tegenvallers op te vangen of om te investeren in nieuwe plannen. Daarmee laat het zien hoe sterk een organisatie financieel gezien is.
Waaruit bestaat het eigen vermogen precies
Het totaal van het eigen vermogen bestaat uit verschillende delen. Allereerst heb je het gestorte kapitaal. Dit is het bedrag dat de eigenaren zelf in het begin in het bedrijf hebben gestopt. Daarnaast zie je meestal het bedrag van de reserves terug. Een reserve is het geld dat in het verleden als winst is achtergehouden, dus niet is uitgekeerd aan eigenaren of aandeelhouders, maar in het bedrijf is gebleven. Tot slot zijn er soms andere posten die meedoen, zoals nog uit te keren winst. Alle bedragen samen vormen het totale bedrag aan eigen middelen en laten zien welke financiële ruimte een bedrijf heeft zonder schulden.
Het belang van voldoende eigen middelen
Voldoende eigen vermogen zorgt ervoor dat een bedrijf of organisatie problemen beter kan opvangen. Wanneer er bijvoorbeeld een periode is waarin er minder geld binnenkomt, kan een bedrijf langer overleven omdat het terug kan vallen op het eigen kapitaal. Banken of andere geldverstrekkers kijken vaak naar het eigen vermogen als ze beslissen of ze een lening willen geven. Een hogere reserve geeft een gevoel van zekerheid en vertrouwen. Dit speelt niet alleen bij bedrijven. Ook bij bijvoorbeeld scholen of andere instellingen houdt men in de gaten of er genoeg eigen middelen zijn om onverwachte uitgaven te kunnen betalen. Te veel geld parkeren zonder duidelijke reden wordt in sommige sectoren afgeraden, omdat het geld dan niet wordt gebruikt waarvoor het bedoeld is.
Verschillen tussen eigen vermogen en vreemd vermogen
Bij het bekijken van de balans wordt niet alleen het eigen vermogen genoemd, maar ook het vreemd vermogen. Dit zijn alle schulden en leningen van een organisatie. Anders dan geld uit eigen zak, moet vreemd vermogen altijd terugbetaald worden. Denk hierbij aan een lening bij een bank of een leverancier die nog betaald moet worden. Het verschil tussen beide is belangrijk, omdat het aangeeft hoeveel geld je als organisatie echt overhoudt als alle schulden zijn betaald. Wanneer het aandeel van het kapitaal op de balans groter is dan de schulden, staat een bedrijf er stevig voor. Is het andersom, dan zijn er meer risico’s. Het slim beheren van deze twee soorten geldbronnen is belangrijk voor gezond financieel beleid.
Hoe wordt het eigen vermogen bewaakt
Vooral bij publieke organisaties, zoals scholen of ziekenhuizen, is er controle op het eigen vermogen. De overheid wil graag dat het publieke geld goed wordt besteed en niet onnodig lang in de kas blijft zitten. Er zijn regels die zeggen hoeveel reserve een organisatie mag aanhouden. Heeft een instelling meer geld dan afgesproken, dan kan er gevraagd worden om dat geld alsnog te gebruiken voor bijvoorbeeld onderwijs of zorg. Ook bij bedrijven kan er door een accountant worden gekeken of het bedrag aan eigen middelen klopt en of de risico’s voor het bedrijf niet te groot zijn. Zo zorgt goed toezicht ervoor dat het bedrijf of de instelling verantwoord met geld omgaat en niet zonder reden grote onverwachte reserves opbouwt.
Veelgestelde vragen over eigen vermogen
- Waar vind ik het eigen vermogen terug in de administratie van een bedrijf?
- Op de balans van een bedrijf staat het eigen vermogen meestal onder het kopje passiva aan de rechterkant. Hier zie je precies hoeveel geld er in het bedrijf zit dat niet is geleend.
- Wat is het verschil tussen eigen vermogen en vreemd vermogen?
- Eigen vermogen is geld dat de organisatie zelf bezit en niet hoeft terug te betalen, terwijl vreemd vermogen geld is dat is geleend en dus nog moet worden terugbetaald.
- Waarom is voldoende eigen vermogen belangrijk voor een bedrijf?
- Een goed gevulde reserve helpt een bedrijf om moeilijke tijden door te komen, onverwachte kosten op te vangen en het wekt vertrouwen bij banken en andere geldverstrekkers.
- Kan een organisatie ook te veel eigen vermogen hebben?
- Ja, soms wordt er te veel geld achtergehouden. Bijvoorbeeld bij scholen wordt dan gevraagd het geld alsnog uit te geven aan waar het voor bedoeld is, zoals beter onderwijs of extra materialen.
- Wat gebeurt er als een bedrijf te weinig eigen vermogen heeft?
- Bij te weinig uit eigen middelen loopt een organisatie meer risico. Er is dan minder geld om een verlies of een tegenvaller op te vangen en leningen krijgen wordt moeilijker.