Een huislening afsluiten: wat je echt moet weten voordat je tekent

Written By Karin

Gepassioneerd over financiële planning en budgettering en deelt haar kennis graag met anderen. Ze gelooft dat iedereen de controle kan hebben over hun financiën door middel van slim budgetteren en verstandige beleggingsbeslissingen.

Een huislening is voor de meeste mensen de grootste financiële verplichting van hun leven. Je tekent voor een bedrag dat je in tientallen jaren terugbetaalt, met rente bovenop. Dat klinkt misschien zwaar, maar met de juiste kennis maak je betere keuzes. In deze blog lees je wat een hypotheek precies inhoudt, hoe de rente werkt, wat je terugkrijgt van de belasting en waar je op moet letten bij het afsluiten.

Wat een hypotheek inhoudt en hoe je het bedrag bepaalt

Een hypotheek is een lening waarmee je een woning koopt. De woning zelf dient als onderpand. Dat betekent dat de bank of geldverstrekker de woning mag verkopen als jij de lening niet meer terugbetaalt. Hoeveel je kunt lenen hangt af van je inkomen, je vaste lasten en de waarde van de woning. In Nederland mag je sinds 2018 maximaal 100 procent van de woningwaarde lenen. Extra kosten zoals notariskosten en overdrachtsbelasting betaal je dus zelf. Die kosten liggen gemiddeld tussen de 4 en 6 procent van de koopprijs. Het is verstandig om dat bedrag al gespaard te hebben voordat je op zoek gaat naar een woning. Hoe hoger je eigen inbreng, hoe lager je maandelijkse lasten worden.

Hoe hypotheekrente werkt en wat rentevaste periodes betekenen

De rente die je betaalt over je woninglening bepaalt voor een groot deel hoe duur je hypotheek uiteindelijk uitvalt. Je kiest bij het afsluiten voor een rentevaste periode: een tijd waarin de rente niet verandert. Die periode kan variëren van 1 jaar tot 30 jaar. Kies je voor een korte periode, dan is de rente vaak lager, maar loop je het risico dat de rente daarna stijgt. Kies je voor een lange periode, dan betaal je iets meer rente, maar weet je wel precies waar je aan toe bent. In tijden van lage marktrente kiezen veel mensen voor een lange rentevaste periode om zekerheid te hebben. Er zijn twee veelgebruikte soorten hypotheken: de annuïteitenhypotheek en de lineaire hypotheek. Bij de annuïteitenhypotheek betaal je elke maand hetzelfde bedrag, maar in het begin bestaat dat grotendeels uit rente. Bij de lineaire variant los je elke maand een vast deel af, waardoor de rentekosten in de loop van de tijd dalen.

Belastingteruggave bij een eigen woning

Wie een woning bezit met een bijbehorende hypotheek heeft in veel gevallen recht op hypotheekrenteaftrek. Dat houdt in dat je de betaalde rente mag aftrekken van je belastbaar inkomen. Je betaalt daardoor minder inkomstenbelasting. Je kunt de teruggave op twee manieren ontvangen: eenmaal per jaar via de belastingaangifte, of maandelijks via een voorlopige teruggave. Als je kiest voor de maandelijkse variant, ontvang je het bedrag op de 15e van de maand. Je vraagt dit aan bij de Belastingdienst via een verzoek om voorlopige aanslag. Let wel: de hypotheekrenteaftrek geldt alleen voor hypotheken waarbij je daadwerkelijk aflost. Aflossingsvrije leningen die na 2013 zijn afgesloten, komen hier niet meer voor in aanmerking. Daarnaast wordt het maximale aftrekpercentage de afgelopen jaren stapsgewijs verlaagd, waardoor het voordeel kleiner wordt dan vroeger.

Waar je op let bij het vergelijken van aanbieders

Niet elke geldverstrekker biedt dezelfde voorwaarden. Het loont om meerdere aanbiedingen naast elkaar te leggen voordat je een keuze maakt. Kijk niet alleen naar de rente, maar ook naar de voorwaarden voor extra aflossen. Veel aanbieders staan toe dat je jaarlijks een bepaald percentage van de lening boetevrij extra aflost, vaak tussen de 10 en 20 procent. Dat kan je totale rentekosten flink verlagen. Denk ook na over wat er gebeurt als je situatie verandert: wordt je inkomen lager, of wil je de woning op termijn verkopen? Een hypotheekadviseur kan helpen om de verschillende opties door te rekenen en te vergelijken. Advieskosten worden soms als hoog ervaren, maar een goede keuze bij het afsluiten kan je over de looptijd van de lening duizenden euro’s schelen. Neem de tijd voor deze stap, want je zit er lang aan vast.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kan ik maximaal lenen voor een woning?
Hoeveel je maximaal kunt lenen voor een woning hangt af van je inkomen en de waarde van het huis. In Nederland mag je maximaal 100 procent van de woningwaarde lenen. Bijkomende kosten zoals overdrachtsbelasting en notariskosten betaal je uit eigen zak.

Wat is het verschil tussen een annuïteitenhypotheek en een lineaire hypotheek?
Bij een annuïteitenhypotheek betaal je elke maand hetzelfde bedrag. In het begin bestaat dat bedrag vooral uit rente, later meer uit aflossing. Bij een lineaire hypotheek los je elke maand een vast bedrag af, waardoor de rentekosten steeds lager worden en je maandlasten in de loop van de tijd dalen.

Hoe vraag ik maandelijkse belastingteruggave aan voor mijn hypotheekrente?
Je vraagt maandelijkse belastingteruggave voor hypotheekrente aan via de Belastingdienst. Dat doe je door een verzoek in te dienen voor een voorlopige aanslag. Als dit is goedgekeurd, ontvang je het bedrag elke maand op de 15e.

Mag ik extra aflossen op mijn hypotheek?
Extra aflossen op een hypotheek is bij de meeste aanbieders toegestaan, maar er gelden wel limieten. Vaak mag je jaarlijks 10 tot 20 procent van de oorspronkelijke lening boetevrij aflossen. Wil je meer aflossen, dan kunnen er extra kosten in rekening worden gebracht.