Wat is pensioen beleggen en hoe werkt het?

Written By Karin

Gepassioneerd over financiële planning en budgettering en deelt haar kennis graag met anderen. Ze gelooft dat iedereen de controle kan hebben over hun financiën door middel van slim budgetteren en verstandige beleggingsbeslissingen.

Je AOW en het pensioen via je werkgever zijn vaak niet genoeg voor een comfortabel leven later. Met pensioen beleggen bouw je zelf extra vermogen op door je geld te investeren in bijvoorbeeld aandelen of fondsen, zodat je na je pensionering meer te besteden hebt. Het is een manier om het gat tussen je gewenste inkomen en je standaard pensioen te dichten.

Hoe werkt pensioenbeleggen precies?

Bij pensioen beleggen leg je periodiek of eenmalig geld in op een speciale pensioenrekening. Dit geld wordt belegd in beleggingsfondsen of andere producten. Het doel is dat je inleg over de jaren groeit door het rendement dat je behaalt. Omdat je een lange beleggingshorizon hebt, namelijk tot aan je pensionering, kun je tijdelijke dalingen in waarde doorstaan. Op de lange termijn hebben beleggingen historisch gezien meer opgebracht dan een gewone spaarrekening.

Een belangrijk verschil met gewoon beleggen is de fiscale constructie. Je spaart of belegt op een geblokkeerde rekening. Dat betekent dat je het geld pas kunt opnemen als je met pensioen gaat. In ruil daarvoor ontvang je belastingvoordeel op je inleg.

Wat is het belastingvoordeel bij pensioen beleggen?

Een groot voordeel van pensioenbeleggen is dat je de inleg kunt aftrekken van je belastbaar inkomen. Je betaalt dus minder inkomstenbelasting in het jaar dat je geld inlegt. Dit kan een flink verschil maken, afhankelijk van de belastingschijf waarin je valt. Wel betaal je belasting op het moment dat je de uitkering ontvangt. Omdat de meeste mensen na hun pensioen minder verdienen en daardoor in een lagere belastingschijf vallen, is het totale belastingeffect in de meeste gevallen gunstig.

Er zit wel een maximum aan hoeveel je per jaar fiscaal voordelig kunt inleggen. Dit heet de jaarruimte en de reserveringsruimte. De jaarruimte is gebaseerd op je inkomen en je bestaande pensioenopbouw via je werkgever. Je kunt de berekening doen via de Belastingdienst.

Wat zijn de risico’s?

Beleggen brengt altijd risico’s met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen als de beleggingen in waarde dalen. Dit is het grote verschil met pensioensparen, waarbij je inleg vaststaat en je geen risico loopt op verlies. Bij pensioenbeleggen is het mogelijk rendement hoger, maar de zekerheid is lager.

Het risico hangt sterk af van hoe je belegt. Kies je voor agressieve beleggingen zoals individuele aandelen, dan zijn de schommelingen groter. Kies je voor gespreide fondsen, dan is het risico meer gespreid. Veel aanbieders passen het risicoprofiel automatisch aan naarmate je dichter bij je pensioendatum komt. Dit heet lifecycle beleggen: als je jonger bent, beleg je offensiever, en naarmate je ouder wordt, schuift het profiel richting meer zekerheid.

Voor wie is pensioen beleggen interessant?

Pensioenbeleggen is vooral interessant als je pensioen via je werkgever niet genoeg is, of als je helemaal geen werkgeverspensioen opbouwt. Dat laatste geldt veel voor zzp’ers en zelfstandigen. Zij bouwen geen pensioen op via een werkgever en zijn zelf verantwoordelijk voor hun inkomsten later.

Ook mensen die extra willen sparen bovenop hun bestaande pensioen kunnen baat hebben bij pensioenbeleggen. Zeker als je nog jong bent en een lange horizon hebt tot je pensioen, kun je tijdelijke koersdalingen goed opvangen.

Stappen om te beginnen met pensioenbeleggen

  • Bekijk hoeveel pensioen je al opbouwt via je werkgever of via de AOW.
  • Bereken je jaarruimte via de Belastingdienst om te weten hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen.
  • Kies een aanbieder, zoals een bank of verzekeraar, die pensioenrekeningen aanbiedt.
  • Bepaal je risicoprofiel: hoeveel risico wil je nemen en hoe lang heb je nog tot je pensioen?
  • Leg een bedrag in, eenmalig of maandelijks, en zorg dat je dit jaarlijks opneemt in je belastingaangifte voor het fiscale voordeel.
  • Controleer jaarlijks of je inleg en risicoprofiel nog bij je situatie passen.

Pensioen beleggen of pensioen sparen?

Naast pensioenbeleggen bestaat ook pensioensparen. Bij pensioensparen staat je inleg vast en groeit je geld via rente. Het risico is lager, maar het verwachte rendement is ook lager. Of pensioenbeleggen of pensioensparen beter bij je past, hangt af van hoeveel risico je acceptabel vindt en hoeveel jaar je nog hebt tot je pensioen. Heb je nog twintig jaar of meer, dan kan beleggen op de lange termijn meer opleveren. Heb je nog maar een paar jaar te gaan, dan kan sparen zekerder zijn.

Wat voor jou de beste keuze is, hangt af van je persoonlijke situatie, je inkomen en je wensen voor later. Het loont om je goed te informeren en eventueel advies te vragen bij een financieel adviseur.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen pensioenbeleggen en gewoon beleggen?
Bij pensioenbeleggen beleg je op een geblokkeerde rekening die speciaal is bedoeld voor je pensioen. Je kunt het geld niet tussentijds opnemen, maar je profiteert wel van belastingvoordeel op je inleg. Bij gewoon beleggen heb je meer vrijheid om geld op te nemen wanneer je wilt, maar je hebt geen fiscaal voordeel via de pensioenconstructie.

Kan ik als zzp’er ook pensioen beleggen?
Ja, zzp’ers kunnen zelf een pensioenrekening openen bij een bank of verzekeraar en zo pensioen beleggen. Omdat zzp’ers geen pensioen opbouwen via een werkgever, is dit voor hen een veel gebruikte manier om toch vermogen voor later op te bouwen. De fiscale aftrek via de jaarruimte geldt ook voor zelfstandigen.

Wat is lifecycle beleggen?
Lifecycle beleggen is een manier van beleggen waarbij het risicoprofiel automatisch verandert naarmate je ouder wordt. Als je jong bent, wordt er offensiever belegd met meer aandelen. Naarmate je pensioendatum dichterbij komt, verschuift het profiel naar meer zekerheid en minder risico. Veel aanbieders van pensioenrekeningen werken standaard met deze aanpak.

Wanneer kan ik mijn pensioenvermogen opnemen?
Het geld op een pensioenrekening is geblokkeerd en mag je pas opnemen als je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Je ontvangt het dan als een periodieke uitkering. Op die uitkering betaal je inkomstenbelasting, maar dat is in de meeste gevallen minder dan de belasting die je hebt bespaard op het moment van inleggen.