Pensioenopbouw betekent dat je tijdens je werkzame leven geld opzij zet voor als je stopt met werken. In Nederland gebeurt dat via drie lagen, ook wel pijlers genoemd: de overheid, je werkgever en wat je zelf regelt. Hoe werkt pensioenopbouw precies? Dat leggen we hier stap voor stap uit.
De drie pijlers van het Nederlandse pensioenstelsel
Het pensioenstelsel in Nederland bestaat uit drie pijlers. Samen zorgen ze ervoor dat je later een inkomen hebt.
De eerste pijler is de AOW. Dit is een basispensioen van de overheid. Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt AOW op. Je ontvangt de AOW-uitkering zodra je de AOW-leeftijd bereikt. Die leeftijd wordt gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting en stijgt geleidelijk mee.
De tweede pijler is het pensioen via je werkgever. Dit is voor de meeste mensen in loondienst de grootste aanvulling op de AOW. Je werkgever houdt elke maand een deel van je salaris in als pensioenpremie. De werkgever betaalt zelf ook een deel van die premie. Dat geld gaat naar een pensioenfonds of verzekeraar, die het belegt. Later keert het pensioenfonds of de verzekeraar het opgebouwde bedrag aan je uit.
De derde pijler is wat je zelf regelt. Denk aan een lijfrenteverzekering of een bankspaarrekening. Dit is vooral nuttig als je weinig of geen pensioen via een werkgever opbouwt, bijvoorbeeld als zelfstandige.
Hoe werkt pensioenopbouw via je werkgever?
Als je in loondienst werkt, regel je pensioenopbouw meestal niet zelf. Je werkgever sluit een pensioenregeling af bij een pensioenfonds of verzekeraar. Elke maand wordt automatisch premie ingehouden op je salaris. De werkgever legt daar een bedrag bij.
Het pensioenfonds of de verzekeraar belegt dat geld. Door beleggen groeit het vermogen over de jaren. Hoe lang je werkt en hoeveel je verdient, bepaalt hoeveel pensioen je uiteindelijk opbouwt. Werk je meer jaren en verdien je meer, dan bouw je doorgaans meer op.
Niet iedereen bij dezelfde werkgever heeft dezelfde pensioenregeling. In sommige sectoren is er een verplicht bedrijfstakpensioenfonds, zoals in de bouw of zorg. In andere gevallen kiest de werkgever zelf een verzekeraar.
Wat is het verschil tussen een vaste en een variabele uitkering?
Er zijn twee veelvoorkomende soorten pensioenregelingen. Bij een uitkeringsovereenkomst weet je van tevoren ongeveer hoeveel pensioen je krijgt. De hoogte hangt af van je salaris en het aantal dienstjaren. Bij een premieovereenkomst staat alleen de premie vast. Hoeveel je uiteindelijk krijgt, hangt af van hoe de beleggingen het doen. Dit type regeling komt steeds vaker voor door de nieuwe pensioenwet die Nederland heeft ingevoerd.
Bouw je geen pensioen op via een werkgever?
Mensen in loondienst bouwen meestal automatisch pensioen op. Maar niet altijd. Als je werkgever geen pensioenregeling aanbiedt, moet je het zelf regelen. Dat geldt ook als je als zelfstandige werkt. In dat geval kun je zelf sparen of beleggen voor later, bijvoorbeeld via een lijfrente of een bankspaarproduct. De inleg is soms fiscaal aftrekbaar, wat betekent dat je er belastingvoordeel over kunt krijgen.
Heb je twijfels over of jij pensioen opbouwt? Kijk dan op mijnpensioenoverzicht.nl. Daar zie je een overzicht van al het pensioen dat je tot nu toe hebt opgebouwd, inclusief AOW.
Zo check je jouw pensioenopbouw in vijf stappen
- Ga naar mijnpensioenoverzicht.nl en log in met DigiD.
- Bekijk hoeveel AOW je verwacht te ontvangen.
- Kijk welk werkgeverspensioen je hebt opgebouwd bij huidige en vroegere werkgevers.
- Controleer of je pensioen hebt laten liggen bij een oude werkgever.
- Bepaal of je zelf iets wilt bijsparen via de derde pijler, bijvoorbeeld als er een gat zit tussen wat je krijgt en wat je nodig denkt te hebben.
Wat als je eerder stopt met werken?
Stop je eerder met werken dan gepland, dan bouw je minder pensioen op. Je hebt immers minder jaren premie betaald. Bovendien ontvang je de AOW pas als je de AOW-leeftijd bereikt. Het gat daartussen moet je zelf opvangen, bijvoorbeeld met spaargeld of een vroegpensioenregeling als je werkgever die aanbiedt. Het loont om hier op tijd over na te denken, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Veelgestelde vragen
Bouw ik als zzp’er ook pensioen op?
Als zelfstandige bouw je geen automatisch pensioen op via een werkgever. Je krijgt wel AOW als je de AOW-leeftijd bereikt, mits je voldoende jaren in Nederland hebt gewoond of gewerkt. Voor aanvullend pensioen moet je als zzp’er zelf iets regelen, bijvoorbeeld door te sparen, te beleggen of een lijfrenteproduct af te sluiten.
Wat gebeurt er met mijn opgebouwd pensioen als ik van baan wissel?
Het pensioen dat je bij een vorige werkgever hebt opgebouwd, blijft staan bij het pensioenfonds of de verzekeraar van die werkgever. Je raakt het niet kwijt. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je alles bij elkaar, ook van oude werkgevers.
Kan ik zelf meer pensioen opbouwen naast mijn werkgeverspensioen?
Ja, dat kan via de derde pijler. Denk aan een lijfrenteverzekering of een bankspaarrekening. De inleg is onder bepaalde voorwaarden fiscaal aftrekbaar. Dit is vooral interessant als je weinig pensioen via je werkgever opbouwt of als je een pensioengat hebt.
Wat is een pensioengat?
Een pensioengat is het verschil tussen het pensioen dat je verwacht te krijgen en wat je denkt nodig te hebben om later comfortabel van te leven. Dit kan ontstaan door jaren zonder pensioenopbouw, een deeltijdbaan of een periode als zelfstandige. Via mijnpensioenoverzicht.nl kun je zien of je een pensioengat hebt.